Vogelgriep in Nederland 2026: wat betekent dat voor hobbyhouders?

Je hebt een paar kippen in de tuin, misschien een eend of twee, en dan hoor je ineens weer het woord 'vogelgriep' op het nieuws.

Wat moet je daarmee? Gelukkig hoef je geen paniek te veroorzaken, maar je moet wél even goed opletten. In dit artikel lees je in begrijpelijke taal wat er in 2026 speelt, welke regels gelden, en hoe jij — als hobbyhouder — je dieren kunt beschermen.

Wat is vogelgriep eigenlijk?

Vogelgriep is een besmettelijke dierziekte die vooral vogels treft: kippen, eenden, zwanen, ganzen, maar ook struisvogels en flamingo’s. De ziekte kan snel verspreiden en is vaak dodelijk voor vogels. Gelukkig is het risico dat mensen of zoogdieren zoals honden en katten besmet raken, heel klein. Maar voor jou als hobbyhouder kan het wel degelijk gevolgen hebben — van extra regels tot het verlies van je dieren.

De situatie in Nederland per april 2026

Op 21 april 2026 is de landelijke ophok- en afschermplicht grotendeels ingetrokken.

Dat klinkt als goed nieuws, maar het betekent niet dat alles weer normaal is. Er gelden nog steeds regionale beperkingsgebieden, vooral rond de Gelderse Vallei. Daar gelden strengere regels, zoals een afschermplicht en een bezoekersverbod. Wil je weten of jouw locatie in een beperkingsgebied ligt?

Dan kun je de Dierziekteviewer raadplegen. Die kaart toont actueel welke maatregelen gelden in welk gebied. Ook de website van de Rijksoverheid biedt een overzicht van de algemene regels.

Welke vogels vallen onder de regels?

Niet alle vogels lopen hetzelfde risico. De overheid maakt onderscheid tussen drie groepen risicovogels: Dit zijn de meest bekende soorten: kippen, kalkoenen, fazanten, kwartels, patrijzen, pauwen en parelhoenders. Als je deze dieren houdt, gelden er extra regels — vooral als je in of nabij een beperkingsgebied woont.

Hoenderachtigen

Ook zwanen, ganzen, eenden, duikers, aalscholvers, reigers, ooievaars, ibissen, flamingo’s, futen, kraanvogels, rallen, teltlopers, meeuwen en sterns vallen in deze categorie.

Watervogels

Ze zijn extra gevoelig omdat ze vaak in contact staan met wilde vogels. Denk aan struisvogels, nandoes, kasuarissen, emoes en kiwi’s. Ook deze soorten kunnen besmet raken en vallen daarom onder de regels.

Loopvogels

Wat moet jij als hobbyhouder doen?

Je hebt geen boerderij, maar gewoon een paar kippen in de tuin?

Meldplicht: snel handelen bij verdachte symptomen

Dan ben je een hobbyhouder — en daar gelden specifieke regels voor. Hieronder vind je de belangrijkste maatregelen.

Afschermplicht: bescherm je dieren tegen wilde vogels

Zie je dat je vogels ziek worden? Bijvoorbeeld door plotselinge sterfte, lusteloosheid, ademhalingsproblemen of een drastische daling in eierproductie? Neem dan direct contact op met je dierenarts. Als vogelgriep wordt vastgesteld, moet dit worden gemeld bij het Landelijk meldpunt dierziekten van de NVWA.

• Laat je kippen niet loslopen in de tuin.
• Houd ze in een afgesloten ren of volière.
• Zorg voor een overdekte plek boven het hok, zodat er geen uitwerpselen van overvliegende vogels binnenkomen.
• Geef ze stilstaand water? Vervang dat door een veilige drinkplaats die regelmatig wordt schoongemaakt.
• Bewaar voer en strooisel op een afgesloten plek.

Snel reageren kan uitbreiding van de uitbraak voorkomen. In en rond de Gelderse Vallei geldt een afschermplicht.

Bezoekersverbod: beperk toegang tot je dieren

Dat betekent dat je risicovogels moet beschermen tegen contact met wilde vogels en hun uitwerpselen. Hoe doe je dat? Lees alles over de vogelgriep en ophokplicht in Nederland; deze regels gelden niet alleen voor hobbyhouders, maar ook voor kinderboerderijen en dierentuinen.

Extra maatregelen binnen 10 kilometer van een uitbraak

Bezoekers mogen niet in de ruimte komen waar je risicovogels worden gehouden. Bij kinderboerderijen en dierentuinen mag er wél bezoek zijn, maar alleen als bezoekers niet in de hokken of verblijven van de risicovogels komen.

• Afschermplicht voor alle vogels — ook niet-risicovogels.
• Verbod op het vervoeren van vogels, mest en strooisel.
• Verbod op het jagen (behalve in uitzonderlijke gevallen).
• Verbod om risicovogels naar de dierenarts te brengen.

Houd hier dus rekening mee als je open dagen organiseert of vrienden langs laat komen.

Als er een uitbraak is in jouw omgeving, gelden er tijdelijk extra strenge regels. Die gelden minimaal 30 dagen en omvatten onder meer: Check daarom regelmatig de Dierziekteviewer om te zien of er een uitbraak is bij jou in de buurt.

En huisdieren? Moet je daar ook op letten?

Het risico dat je hond of kat vogelgriep krijgt, is klein — maar niet nul. Honden en katten kunnen besmet raken als ze in contact komen met dode of zieke wilde vogels.

• Houd je hond aangelijnd in gebieden met veel wilde vogels.
• Houd je kat binnen, vooral tijdens uitbraken.

Hoe kun je dat voorkomen? Heeft je huisdier een dode vogel aangeraakt? Let dan op symptomen als koorts, lusteloosheid, benauwdheid, vocht uit oog of neus, en hoesten. Neem bij twijfel contact op met je dierenarts.

Ondersteuning van de KLN

Als lid van Kleindier Liefhebbers Nederland (KLN) kun je terecht voor specifieke informatie over vogelgriep. De KLN houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en geeft advies voor de hobbyhouder over preventie en het herkennen van symptomen.

Op hun website vind je actuele updates en contactgegevens van regionale verenigingen. Let op: Deze informatie is gebaseerd op de stand van zaken per 21 april 2026. Raadpleeg altijd de meest recente gegevens via de NVWA en de Dierziekteviewer voor actuele updates.