Eitjes candelen: hoe weet je of een ei bevruchted is?

Je hebt een ei, je breekt het open voor de pan en denkt: “Huh, zit hier misschien wel een kuiken in?” Geen zorgen, dat overkomt iedereen.

Maar hoor je nou echt zien of een ei bevrucht is? En wat betekent dat eigenlijk, helemaal als je zelf kippen hebt of verse eieren koopt bij de buurman? Geen paniek.

We nemen je mee in de wereld van candelen, bloedvlekjes en eierkweekkamers. Spoiler: het is veel minder gruwelijk dan je denkt.

Wat betekent “bevrucht” eigenlijk?

Laten we even bij het begin beginnen. Een hen legt gemiddeld rond de 300 eieren per jaar. Générhandig, toch?

Maar dat betekent niet dat al die eieren een kuiken in zich hebben.

Een ei is alleen bevrucht als een haan eerder met de heeft gepaard. Zonder haan? Dan krijg je gewoon een ei zoals je dat van de supermarkt kent: lekker, voedzaam, maar géén kuiken aan de horizon. Maar als er wél een haan bij de kippen scharrelt, dan kan elk ei potentieel bevrucht zijn. En dat is precies waar het interessante begint.

Waarom zou je het willen weten?

Misschien houd je zelf kippen en wil je kuiken kweken. Of je wilt gewoon zeker weten dat je geen kuiken per ongeluk breekt voor je ontbijt (geen oordeel, maar dat kan confronterend zijn).

Of je bent gewoon nieuwsgierig, en prima. In al die gevallen helpt het om te weten of een ei bevrucht is. Twee redenen om het uit te zoeken:

• Je wilt eieren broeden en kuiken kweken.
• Je wilt zeker weten dat je eieren “veilig” zijn om te eten zonder verrassingen.

Gelukkig is er een simpele truc: candelen. Candelen klinkt als iets uit een kerstverhaal, maar het is eigenlijk heel simpel: je bewaart een ei en schijnt er fel licht doorheen om te kijken wat er binnenin gebeurt.

Wat is candelen eigenlijk?

Geen microscoop nodig, geen labjas, gewoon een goede lamp in een donkere kamer. Je kunt hiervoor een speciale schouwlamp gebruiken. Die zit vaak als een soort kapje om het ei heen en straalt licht naar binnen. Maar geen zorgen: een zaklamp in een donkere kamer werkt ook prima. Het belangrijkste is dat je de ruimte donker hebt en het licht sterk genoeg is.

Wanneer kun je het beste candelen?

Niet elk moment is even geschikt. De eerste paar dagen na het leggen zie je nog vrij weinig.

De ontwikkeling van het embryo verloopt pas goed zichtbaar vanaf dag 5 tot dag 7. Dus als je écht wilt weten of er leven in het ei groeit, wacht dan minstens vijf dagen voordat je gaat candelen. Veel kippenhouders kiezen ervoor om op dag 7 te schouwen. Dan zie je duidelijk of er iets gebeurt.

Wat zie je als het ei bevrucht is?

Hou je ei tegen het licht op dag 7 en zie je… niets? Dan is het ei waarschijnlijk niet bevrucht.

Het ziet er helder uit, misschien met een lichtschaduw van de dooier, maar verder leeg.

Maar als je rode adertjes ziet, of zelfs een donkere vormpje met oogpuntjes, dan is er iets aan de gang. Dat zijn bloedvaatjes en een zich ontwikkelend embryo. Ja, echt waar: je zit dan naar een mini-kuiken te kijken.

Wat als je een “bloedvlek” ziet?

Soms zie je zelfs al beweging. Dat kan best indrukwekkend zijn.

Let op: een bloedvlek in een ei betekent niet automatisch dat er een kuiken in zit. Soms ontstaat er een kleine bloeding in de eierstok van de hen, en dan zit er een stipje bloed in het ei. Dat is onschadelijk en betekent niet dat het ei bevrucht is.

Een bloedvlek ziet eruit als een kleine rode of bruine vlekjes, vaak verspreid in het eigeel.

Bevruchting zie je juist als een patroon van adertjes dat zich aftekent als een spinnenweb rond een centraal punt.

Hoe doe je het stap voor stap?

Wil je zelf candelen? Zo doe je het: En daar zie je het: of er leven in zit of niet.

1. Bewaar de eieren rechtop (nuntje naar beneden) op kamertemperatuur, niet in de koelkast.
2. Wacht minstens 5 tot 7 dagen na het leggen.
3. Ga naar een donkere kamer.
4. Hou het ei voor een zaklamp of schouwlamp, met de punt naar beneden.
5. Draai het ei langzaam zodat je alles goed kunt bekijken.

Tips voor succes

• Gebruik geen te heet licht, dat kan het embryo beschadigen.
• Niet te lang candelen per keer, max 1 à 2 minuten per ei.
• Was je handen voor en na het candelen, hygiëne is belangrijk.

Moet je bevruchte eieren anders bewaren?

Ja, zeker als je ze wilt broeden. Bewaar ze op kamertemperatuurtussen 15 en 18 graden Celsius, niet in de koelkast.

Draai ze één keer per dag zodat de dooier niet aan de schaal plakt.

En gebruik ze bij voorkeur binnen 7 dagen na het leggen voor de beste kans op een kuiken. Wil je ze eten? Dan is een bevrucht ei volkomen veilig, zolang het nog vers is en je het goed verhit.

Er zit geen half kuiken in, hoor. Pas na dagen broeden zou er echt iets groeien.

Samengevat: zo herken je een bevrucht ei

Eitjes candelen en zien of een ei bevrucht is? Wacht minstens 5 tot 7 dagen, gebruik een goede lamp in een donkere kamer en kijk naar rode adertjes of een donker embryo. Zie je niets?

Dan is het ei niet bevrucht. Zie je een bloedvlek? Dan is dat meestal onschadelijk.

Of je nu kippen houdt, kuiken wilt kweken, of gewoon nieuwsgierig bent: met deze weetjes ben je voorbereid.

En wie weet, misschien houden we binnenkort een kuiken in ons handje.