Welsumer kip: bruine eieren en een makkelijk karakter

Stel je voor: een rustige, nieuwsgierige kip met glanzend donker veren, feloranje ogen en een staart die schittert als groen koper. En als klapperdoon — elke ochtend een groot, bruin ei met mysterieuze donkere spikkels.

Welkom bij de Welsumer, een van de mooiste en meest onderschatte Nederlandse kippenrassen. Of je nu net begint met kippen houden of al jarenlang een trotse kippenfluisteraar bent, de Welsumer verdient een plek in jouw tuin. En misschien wel in je hart.

Waarom de Welsumer kip zo bijzonder is

De Welsumer is geen gewone legkip. Hij is een Nederlandse troef — letterlijk.

Het ras is ontstaan rond 1900 in het dorpje Welsum, aan de IJssel, en al snel bleek dat deze kip iets had wat anderen niet hadden: grote, donkerbruine eieren met unieke spikkels. Terwijl de meeste bruine eieren gewoon effe bruin zijn, draagt elk Welsumer-ei een soort natuurlijke camouflage. Alsof de kip zelf heeft besloten dat haar eieren er ook mooi moeten uitzien.

Maar het is niet alleen het ei dat indruk maakt. De Welsumer is ook een prachtig dier om te zien.

Met zijn lange nek, hooggehouden staart en diepe rode kam en oorlobben straalt hij een zekere waardigheid uit. En dan hebben we het nog niet eens gehad over zijn karakter — rustig, sociaal, nieuwsgierig en zelfs kindvriendelijk. Kortom: de ideale buurman onder de kippen.

Alles over het ras in een notendop

Laten we even de feiten op een rijtje zetten. De Welsumer is een dubbeldoelras: hij is zowel een uitstekende legkip als een sierkip.

• Land van herkomst: Nederland
• Gemiddeld gewicht haan: 2.875 gram
• Gemiddeld gewicht hen: 2.250 gram
• Pootmaat haan: 20 mm
• Pootmaat hen: 18 mm
• Levensverwachting: tot 8 jaar
• Eierkleur: donkerbruin met spikkels
• Gemiddeld eiegewicht: 80 gram
• Legproductie: circa 180 eieren per jaar

Dat maakt hem ideaal voor zowel de serieuze eierliefhebber als de esthetische tuinbewoner.

Let op: naarmate de kip ouder wordt en meer eiertjes legt, kan de kleur van het ei lichter worden. Maar zelfs dan blijft het een indrukwekkend ei — zowel in grootte als in smaak.

Karakter: rustig, sociaal en dolgraag buiten

Wat de Welsumer echt onderscheidt van andere rassen, is zijn karakter. Dit is geen nerveuze kip die schrikt bij elk gekraak.

Nee, de Welsumer is rustig, nieuwsgierig en dolgraag bezig met scharrelen. Hij onderzoekt graag alles in zijn omgeving — van een nieuwe steen in de tuin tot de kat die over de schuurwand kijkt. En het mooie? Hij doet dat allemaal zonder lawaai.

De Welsumer is een relatief stille kip, wat een groot voordeel is als je buren dichtbij wonen.

Geen onnodig gekakel, geen dramatische ei-verhalen — gewoon rustig aan het werk. Ook met kinderen gaat hij uitstekend om. Zijn geduldige en vriendelijke aard maakt hem een perfect gezelschap voor gezinnen. En omdat hij zo sociaal is, voelt hij zich het beste thuis in een kleine groep — minimaal drie kippen is ideaal.

Uiterlijk: een U-vormig meesterwerk

De Welsumer is een forse, statige kip met een opvallende houding. Door zijn lange nek en hooggehouden staart vormt hij een elegante U-vorm — alsof hij altijd paraat is voor een foto.

Zoek je echter een groot en rustig ras voor op de boerderij, dan is de Brahma een uitstekende keuze.

De hanen zijn bruin van kleur met een zwarte borst, buik en dijen, afgewisseld met vlekjes bruin, en ze leggen net als de bekende kip met de donkerste eieren prachtige eieren. Hun staart is groen glanzend en dragen ze trots hoog. De henten daarentegen hebben een warme roodbruine basis en een diepe, volle legbuik in een donkere zalmkleur.

Gele poten, feloranje ogen, levendig rode kam en oorlobben — het is alsof de natuur haar beste kleurenpalet heeft gebruikt. En ja, de Welsumer komt in Nederland voornamelijk in één kleurslag: roodpatrijs.

Maar wat een kleurslag! Het is de enige in zijn soort met deze combinatie, wat hem tot een unieke verschijning maakt.

Verzorging: wat heb je nodig?

Gelukkig is de Welsumer geen diva. Hij is relatief sterk en goed bestand tegen ons Nederlandse weer.

Maar zoals elke kip heeft hij wel wat basisbehoeften. Ten eerste: ruimte. De Welsumer gedijt het beste op vrije uitloop. Hij houdt ervan om te scharrelen, te graven en te zoeken naar insecten.

Als je hem in een ren houdt, zorg dan voor voldoende ruimte — minimaal 4 vierkante meter per kip is aan te raden. Ten tweede: voeding.

Een goed gebalanceerd kippenvoer is essentieel. Denk aan een mix van korrels, groenten, fruit en af en toe een lekkernij zoals meelwormen. En natuurlijk: altijd vers water beschikbaar.

Ten derde: gezondheid. Hoewel de Welsumer een robuust ras is, kan hij gevoelig zijn voor bepaalde ziektes.

Regelmatige controles op luizen, mites en wormen zijn belangrijk. En als je merkt dat iets niet klopt — eet hij minder, ligt hij apart, of zijn veren zien er dof uit — neem dan contact op met een dierenarts of ervaren kippenhouder.

Geschiedenis: van Welsum naar de hele wereld

De Welsumer kip heeft zijn naam te danken aan het Gelderse dorpje Welsum, waar het ras rond 1900 ontstond. In de beginjaren was hij vooral geliefd vanwege zijn grote bruine eieren — groter dan die van veel andere rassen, zoals de Barnevelder.

Maar door verwarring in kruisingen en gebrekkige registratie duurde het tot 1921 voordat de Welsumer officieel als erkend ras werd erkend. Sindsdien is hij uitgegroeid tot een geliefd ras onder kippenliefhebbers — niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten. In 1969 richtten enthousiaste fokkers de Welsumerclub op, met als doel het behoud en de verbetering van het ras. Zij organiseren tentoonstellingen, beoordelen kippen op uiterlijk en productie, en zorgen ervoor dat de Welsumer zijn plek behoudt in de wereld van de pluimveefokkerij.

Waar kun je een Welsumer kip kopen?

Ben je overtuigd? Dan vraag je je waarschijnlijk af: waar vind ik zo’n prachtige kip?

Gelukkig zijn er verschillende plekken waar je Welsumers kunt aanschaffen. Via websites als Kippenhuis kun je zoeken naar erkende fokkers in jouw regio.

Daar vind je niet alleen hennen en hanen, maar ook kuikens en zelfs bevruchte eieren als je het avontuur van broeden wilt aangaan. Let wel: kies altijd voor een betrouwbare fokker die werkt volgens de richtlijnen van de Welsumerclub. Zo weet je zeker dat je een gezond, raszuiver dier krijgt.

Conclusie: de Welsumer verdient een plek in jouw tuin

De Welsumer kip is meer dan alleen een eierleverancier. Hij is een levend kunstwerk, een rustige metgezel en een betrouwbare productiedier in één.

Met zijn unieke spikkelige eieren, zijn kalme karakter en zijn indrukwekkende uiterlijk is hij een absolute topper onder de Nederlandse kippenrassen. Of je nu begint met drie henten of een hele vloer vol — de Welsumer zal je verrassen. Zoek je een makkelijk ras met goede eileg om je toom uit te breiden?

Dan zal de Welsumer je, net als de Sussex, vooral verrassen door zijn aanwezigheid. Want laten we eerlijk zijn: er is niets beter dan ’s ochtends naar buiten lopen, je kippen begroeten, en een warm, spikkelig ei in je handen houden.

Dus waar wacht je nog op? Ga op zoek naar jouw Welsumer.

Je zult er geen seconde spijt van krijgen.