Je loopt naar het kippenhok, grappig zwoel van verwachting, en wat vind je? Nagenoeg lege nesten. Geen ei. Niet één. En dan vraag je je af: doe jij nou niks meer, beestje? Geen paniek.
▶Inhoudsopgave
Dit is volkomen normaal, en er zit een goede verklaring achter. Laten we er eens lekker induiken.
De grote boosdagverdachte: licht
De belangrijkste reden waarom kippen in de winter steeds minder eieren leggen? Licht. Echt waar. Kippen hebben minimaal 14 tot 16 uur licht per dag nodig om optimaal eieren te leggen.
In de zomer is dat geen probleem, maar in de winter krijgen we in Nederland soms maar 8 uur daglicht. Dat is simpelweg te weinig. Waarom is licht zo belangrijk?
Het zit zo: het licht valt op het oog van de kip, dat signaal gaat naar de hersenen, en de hersenen geven het hormoon aanmaak de groep door.
Dat hormoon zorgt ervoor dat de eierstokken actief worden. Minder licht betekent dus minder hormoonstimulatie, en dus minder eieren. Zo simpel is het eigenlijk. Veel kippenhouders hangen een lamp met timer op in het kippenhok.
Wat kun je er aan doen?
Zo zorg je dat de kippen toch die gewenste 14 tot 16 uur licht per dag krijgen. Een gewone witte lamp van 9 watt per vierkante meter is al voldoende.
Zet de lamp 's ochtends vroeg aan, zodat de kippen een natuurlijk ritme houden. Let wel: kippen hebben ook rust nodig, dus zet de lamp 's avonds op tijd uit. Zes uur donker is een minimum.
Rui: de verborgen energievreter
In de herfst, rond oktober en november, gaan kippen in rui. Dat betekent dat ze hun oude veren verliezen en nieuwe veren aanmaken.
En dat kost enorm veel energie. Eiwitten en andere voedingsstoffen die normaal gesproken naar de eierproductie gaan, worden nu gebruikt om een warme, stugge veertjespak te bouwen. De ruiperiode duurt gemiddeld 8 tot 12 weken.
Tijdens die tijd leggen veel kippen gewoon geen eieren. Of nog wel, maar een stuk minder.
Extra aandacht tijdens de rui
Geen reden tot zorg. Zodra de rui voorbij is enpen hun de kip nieuwe veren hebben, komt de eierproductie vanzelf weer terug. Je kunt je kippen tijdens de rui extra helpen door eiwitrijk voer te geven.
Denk aan meelwormen, kattenbrokjes (ja, echt waar), of speciaal rui-voer. Zo hebben ze genoeg bouwstenen voor die nieuwe veren én houden ze toch een beetje hun conditie.
Kou: energie gaat naar warmte in plaats van eieren
Kippen hebben een lichaamstemperatuur van ongeveer 41 graden Celsius. Om die warmte vast te houden in de winter, verbruiken ze meer energie.
Die energie moet ergens vandaan komen, en vaak is dat ten koste van de eierproductie.
Dat betekent niet dat je het kippenhok moet verwarmen als een kas. Kippen zijn best bestand tegen kou, zolang ze droog en windvrij kunnen schuilen. Een goed geïsoleerd en tochhok zonder tocht is het belangrijkste. Tocht is echt de vijand, veel erger dan kou op zich.
Minder beweging en minder insecten
In de zomer scharrelen kippen de hele dag door het weiland. Ze pikken insecten, wormen, zaden en planten.
Dat is niet alleen leuk voor de kip, het is ook een belangrijke bron van eiwitten en voedingsstoffen.
In de winter zit een kip vaak meer op of rond het kippenhok. Minder beweging, minder divers voedsel. Dat verschil in activiteit en voedingsinname zorgt voor seizoensgebonden eileg waarbij de kip minder legt.
Je kunt dit deels opvangen door in de winter extra groenten en fruit te geven. Kool, salade, een appel, of een blikje mais. De meeste kippen worden er gek van, en het draagt bij aan een betere balans.
Stress en veranderingen
Kippen zijn gewoontedieren. Ze houden van routine.
En in de winter verandert er best wel wat. Minder licht, kouder weer, andere routine omdat jij zelf misschien later naar buiten gaat. Soms wordt er een nieuw dieren toegevoegd aan de kippenvereniging, of er loopt een buurmans kat rond.
Al die dingen kunnen stress veroorzaken, en stress is een van de snelste manieren om eierproductie te laten dalen. Houd het rustig rond het kippenhok, en geef je kippen de tijd om te wennen aan veranderingen.
Leeftijd speelt ook mee
Even iets dat veel mensen vergeten: kippen leggen niet even veel eieren hun hele leven door. De meeste kippen beginnen rond de 5 tot 6 maanden met eieren leggen.
De eerste twee jaar zijn ze op hun piek. Daarna neemt de productie geleidelijk af.
De ISA Brown en de Leghorn staan bekend als de allerbeste legsters. Een ISA Brown kan in haar eerste jaar maar liefst 300 eieren produceren. Maar zelfs die topkippen leggen minder naarmate ze ouder worden. Dus als je kip in de winter opeens stopt, kan het gewoon zijn dat ze wat ouder wordt. Dat hoort erbij.
Samengevat: wat kun je het beste doen?
Zorg voor voldoende licht, minimaal 14 uur per dag. Geef extra eiwitten tijdens de rui.
Houd het kippenhok droog en vrij van tocht. Vul het rantsoen aan met groenten en fruit.
En bovenal: wees geduldig. De winter is een rustperiode voor kippen, en dat is precies wat ze nodig hebben. Met de lente komt het licht terug, komen de insecten terug, en komen de eieren terug. En dan loop je weer vol trots naar het kippenhok. Tot die tijd: geniet van de rust.