Je kippen slijten eieren, verliezen veren en zien er lusteloos uit. Geen idee waarom? Er is een kans dat je te maken hebt met rode vogelmijt — ook wel bloedluis genoemd.
▶Inhoudsopgave
Dit kleine beestje is een ware plaag voor elke kippenhouder, en als je het niet snel onder controle krijgt, kan het hele kippenhok besmet raken.
Geen paniek nodig: met de juiste kennis en aanpak kom je hier weer bovenop.
Wat is rode vogelmijt eigenlijk?
Rode vogelmijt (Dermanyssus gallinae) is een parasiet die 's nachts actief is en zich voedt met bloed van kippen.
Overdag verstopt het beestje zich in kieren en vooral in de kippenhokken, onder zitjes, in kippenhokken en langs de wanden. Het is slechts 0,5 tot 1 millimeter groot, dus je ziet het met het blote oog nauwelijks. Maar de gevolgen voor je kippen zijn des te groter.
De naam "rode" vogelmijt komt niet vanzelf: na een bloedmaal kleurt het beestje rood van het opgenomen bloed. Maar overdag is het meestal grijs of lichtbruin, waardoor het lastig te herkennen is. En dat maakt het gevaarlijk — want als je het pas merkt als je kippen er al ziek van worden, heb je waarschijnlijk al een flinke besmetting.
Hoe herken je rode vogelmijt bij je kippen?
De eerste tekenen zijn vaak subtiel. Kippen die rusteloos slapen, meer dan normaal krabben of plukken aan zichzelf — dat zijn al waarschuwingssignalen.
Typische symptomen op een rijtje
- Verminderde eierproductie: Je kippen leggen minder eieren, of de eieren zijn kleiner dan normaal.
- Bloedvlekken op eieren: Kleine rode of bruine vlekken op de eierschaal zijn een sterk signaal.
- Verlies van veren: Vooral rond de staart en de buik, door overmatig pikken en schuren.
- Lusteloos gedrag: Kippen staan stil, eten minder en zien er suf uit.
- Bloedarmoede bij ernstige besmetting: Bij langdurige aanval kunnen kippen zelfs doodgaan aan uitputting.
Let goed op het gedrag van je kippen, vooral 's avonds of vroeg in de ochtend. Wil je zeker weten of rode vogelmijt de boosdoener is? Leg 's avonds een wit stuk stof of een keukenpapier over de zitjes. Als je de volgende ochtend kleine rode stipjes ziet, dan is de diagnose snel gesteld: rode vogelmijt.
Waarom is rode vogelmijt zo lastig?
Dit beestje is een meester in overleven. Rode vogelmijt kan maanden zonder voedsel leven — tot wel zes maanden in een leeg kippenhok.
En de snelheid waarmee het zich voortplant is ronduit indrukwekkend: onder gunstige omstandigheden (warm en vochtig) kan een populatie zich in twee weken verdubbelen.
Daarnaast is het beestje nachtactief. Overdag zit het verscholen in de kleinste kieren en naden van het kippenhok. Traditionele bestrijdingsmiddelen bereiken die plekken vaak niet, waardoor de mijt makkelijk weer terugkeert.
Bestrijding: stap voor stap aanpak
Geen reden tot wanhoop — rode vogelmijt is goed te bestrijden, mits je systematisch te werk gaat. Hieronder de meest effectieve aanpak. Begin met een grondige reiniging.
1. Grondig schoonmaken van het kippenhok
Haal alles uit het kippenhok: zitjes, nestbakken, drinkbakken. Spoel alles af met heet water (minstens 60°C) en gebruik een harde borstel.
Let extra op hoeken, naden en onder zitjes — daar zitten de mijten het liefst. Gebruik een drukspuit om ook de moeilijk bereikbare plekken te reinigen.
2. Behandeling van de kippen
Een oplossing van azijn of speciaal schoonmaakmiddel voor kippenhokken helpt om eieren en larven te doden. Er zijn verschillende manieren om de kippen zelf te behandelen: Bestrijden alleen is niet genoeg — je moet ook voorkomen dat de mijt terugkeert. Enkele tips:
- Diatoomeënpoeder (aardmeel): Dit natuurlijke poeder droogt de mijt uit en is veilig voor kippen. Strooi het over de kippen en in de nestbakken.
- Neem-olie: Een bekende natuurlijke optie. Je kunt het mengen met water en het spuiten over de kippen. Neem-olie werkt afschrikkend en verstikt de ademhalingsopeningen van de mijt.
- Specifieke anti-middelen: Producten zoals Exzolt (op basis van fluralaner) zijn zeer effectief, maar zijn alleen op recept verkrijgbaar via de dierenarts.
3. Voorkom herbesmetting
- Houd het kippenhok droog en goed geventileerd. Rode vogelmijt houdt van vocht.
- Controleer nieuwe kippen altijd voordat je ze bij de kudde toevoegt.
- Gebruik roofmijten (bijvoorbeeld Androlaelaps casalis) als biologische bestrijder. Deze nuttige mijten eten de eieren en larven van rode vogelmijt. Leveranciers zoals Insect Heroes en Aaltjesdirect bieden deze biologische bestrijders aan.
- Plaats strooisla of zaagsel in de nestbakken — dit maakt het moeilijker voor mijten om zich te verstoppen.
Preventie is beter dan genezen
De beste aanpak is natuurlijk om besmetting te voorkomen. Controleer je kippen wekelijks, houd het kippenhok schoon en droog, en wees alert op de eerste signalen.
Een kleine besmetting is nog te behandelen — een grote uitbraak kost je veel meer tijd, geld en kopzorgen.
Rode vogelmijt in het kippenhok bestrijden is vervelend, maar geen doodvonnis voor je kippen. Met een goede hygiëne, natuurlijke middelen en een systematische aanpak houd je deze bloedzuiger onder controle. En je kippen? Die leggen weer volop eieren en stronken vrolijk in de zon.
Veelgestelde vragen
Hoe kom ik van rode mijten in mijn kippenhok af?
Er zijn verschillende manieren om rode vogelmijt te bestrijden. Een effectieve methode is het behandelen van alle kieren en naden met een geschikt middel, zoals Poultry Shield.
Hoe kan ik vogelmijt in mijn kippenhok bestrijden?
Zorg ervoor dat het product goed intrekt en gebruik daarna een hogedrukreiniger om het hele hok grondig schoon te spuiten, zodat de mijten niet snel terugkomen.
Wat zijn de symptomen van vogelmijt bij kippen?
Een natuurlijke manier om vogelmijt te bestrijden is door het gebruik van een mengsel van gelijke delen water en azijn. Spray dit mengsel op alle oppervlakken van het kippenhok, met speciale aandacht voor spleten en naden. Dit kan helpen om de mijten te doden en hun voortplanting te verminderen.
Hoe kan ik bloedmijt in mijn kippenhok bestrijden met verven?
Vroege symptomen van rode vogelmijt kunnen rusteloos gedrag, krabben en plukken aan zichzelf zijn. Let vooral op 's avonds of vroeg in de ochtend. Langdurige besmetting kan leiden tot bloedvlekken op de eieren, verlies van veren en in ernstige gevallen zelfs bloedarmoede bij de kippen. Je kunt de binnenkant van je kippenhok behandelen met een mengsel van witkalk en water.
Deze natuurlijke oplossing helpt om de mijten te doden en heeft bovendien andere voordelen voor de gezondheid van je kippen.
Wat doodt rode mijten op natuurlijke wijze?
Zorg ervoor dat je de kalk goed aanbrengt in alle kieren en naden. Er zijn natuurlijke middelen die kunnen helpen bij het bestrijden van rode vogelmijt.
Stoffen zoals silica en diatomeeënaarde kunnen het exoskelet van de mijt aantasten, waardoor ze uitdrogen en uiteindelijk sterven. Het is belangrijk om deze stoffen correct toe te passen om een optimaal effect te bereiken.