Je kippen liggen ineens veel minder eieren, zien er slap en dof uit, en als je ’s nachts met een zaklamp in het hok schijnt, zie je rode stipjes langs de zitstokken. Dan weet je het zeker: rode vogelmijt heeft je hok gekregen. Geen paniek.
▶Inhoudsopgave
Met de juiste aanpak kom je hier snel vanaf. In dit artikel lees je precies wat rode vogelmijt is, hoe je het herkent, en wat je er effectief tegen kunt doen — van natuurlijke truuks tot gerichte bestrijding.
Wat is rode vogelmijt eigenlijk?
Rode vogelmijt (Dermanyssus gallinae) is een parasitaire mijt die ’s nachts het bloed van kippen zuigt. Overdag verstopt hij zich in spleten, onder mestplanken, in legnesten en achter losse latjes. Hij is slechts 1 mm groot, zichtbaar met het blote oog als een klein grijs of rood puntje.
Na een bloedmaaltijd kleurt hij felrood — vandaar de naam. Wat hem zo lastig maakt: hij kan maandenlang overleven zonder voedsel.
Zelfs als je het hok leegmaakt en verhuurt de kippen, blijft hij gewoon wachten op zijn volgende maaltijd.
Hoe herken je rode vogelmijt?
De mijt zit ’s dag verborgen, dus je ziet hem zelden direct op je kip.
- Neem een ronde PVC-buis van zo’n 10 cm lang (zoals een stuk elektriciteitsbuis).
- Rol een stuk golfpapier (bijvoorbeeld de binnenverpakking van een beschuitrol) erin.
- Plaats de buis ’s nachts onder de zitstokken.
- Haal ’s ochtends het karton erbij en vouw het open.
Maar je kunt hem wel opsporen met een eenvoudige methode: Als je tientallen of honderden kleine rode of grijze stipjes ziet, heb je een serieuze aantasting. Hoe meer mijten, hoe sneller je moet handelen. Rode vogelmijt maakt je kippen ziek — langzaam, maar zeker. Let op deze signalen: Eén kip met rode vogelmijt is al reden om actie te nemen. Wacht niet tot het hele hok ziek is.
Symptomen bij je kippen
- Kippen worden ’s nachts onrustig en slapen niet goed.
- Ze vermijden het hok of de zitstokken.
- Verkleuring van de kam (rood of zwart puntjes).
- Ruwe, doffe veren en verminderde eierproductie.
- Bloedarmoede bij ernstige aantasting: bleke kam, slappe houding, gewichtsverlies.
Bestrijding: wat werkt écht?
Er zijn twee benaderingen: snel ingrijpen en langdurige controle. Beide zijn belangrijk. Pyrethrumextracten (van chrysanten) zijn een veelgebruikt natuurlijk insecticide.
Chemische middelen — snel effect, maar voorzichtig
Ze werken goed, maar doden ook nuttige insecten. Synthetische varianten (pyrethroiden) zijn krachtiger, maar de mijt kan er snel resistent aan worden. Avimite, gemaakt van boerenwormkruidolie, is een andere optie.
Het werkt als aanvulling, maar is zelden genoegen om alleen een ernstige aantasting te stoppen.
Tip: Wissel middelen af om resistentie te voorkomen. Lees altijd de gebruiksaanwijzing en volg de dosering precies. Als je liever chemie buiten de deur houdt, zijn er goede alternatieven:
Natuurlijke methoden — duurzamer en veiliger
- Diatomeeënaarde (DE): Een fijn poeder van fossiele algen. Het beschadigt de buitenkant van mijten, waardoor ze uitdrogen. Gebruik altijd food-grade DE en strooi het in spleten, op zitstokken en in stofbaden.
- Knoflook: Voeg 10–20 gram verse knoflook per kuip toe aan het drinkwater. De geur stoot mijten af en versterkt mogelijk het immuunsysteem van je kippen.
- Lavameel: Verstopt de ademhalingsopeningen van mijten. Werk het goed in de huid van je kippen (bijvoorbeeld bij de staartbasis).
- Roofmijten: Amblyseius cucumeris en Neoseiulus californicus eten rode vogelmijt. Ze werken het best tussen 15 en 28°C. Gebruik ze preventief of bij lichte aantasting.
Voorkomen is beter dan genezen
Een schoon en goed onderhouden hok is je beste verdediging. Doe dit: Soms is de aantasting zo groot dat je het hok volledig moet ontruimen.
- Maak het hok regelmatig schoon: verwijder mest, veeg spleten, was legnesten.
- Zorg voor goede ventilatie. Mijten houden van vochtige, stilstaande lucht.
- Controleer nieuwe kippen altijd op mijten voordat je ze bij de koppeling zet.
- Geef je kippen een sterk dieet: goed voer, eventueel met extra vitamines, versterkt hun weerstand.
Wat als het al te laat is?
Haal alles eruit, was alles met heet water of een geschikt reinigingsmiddel, en laat het goed drogen.
Gebruik daarna diatomit in alle spleten. Voeg pas na een paar dagen schone kippen toe — en houd ze wekenlang in de gaten.
Samengevat
Rode vogelmijt in het kippenhok herkennen is vervelend, maar niet onoverkomelijk. Herkent u de symptomen vroeg, combineert u snelle bestrijding met preventie, en gebruikt u zowel natuurlijke als gerichte middelen, dan houdt u het probleem onder controle.
Uw kippen worden weer productief, gezond — en u kunt weer gerust slapen.
Let op: Dit artikel is bedoeld als algemene informatie. Raadpleeg bij twijfel altijd een dierenarts of pluimveespecialist voor advies op maat.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik rode vogelmijt effectief uit mijn kippenhok verwijderen?
Rode vogelmijt is een lastige plaag, maar met een combinatie van maatregelen kun je het succesvol bestrijden. Begin met het opsporen van de mijten met een PVC-buis en golfpapier, en behandel vervolgens de spleten, mestplanken en zitstokken met een geschikt insecticide, zoals pyrethrumextracten, om de mijten te doden en hun voortplanting te stoppen.
Welke symptomen duiden op een vogelmijt infectie bij mijn kippen?
Let op signalen zoals onrustige kippen die ’s nachts niet goed slapen, vermijden van het hok of de zitstokken, en verkleuring van de kam (rood of zwart).
Wat is de beste manier om rode vogelmijt te detecteren in mijn kippenhok?
Ook ruwe, doffe veren en een verminderde eierproductie kunnen duiden op een vogelmijt infectie, dus het is belangrijk om vroegtijdig actie te ondernemen om verdere schade te voorkomen. Een eenvoudige manier om rode vogelmijt te detecteren is door ’s nachts een PVC-buis met golfpapier onder de zitstokken te plaatsen. De volgende ochtend controleer je het karton op kleine rode of grijze stipjes – een groot aantal stipjes duidt op een aanzienlijke aantasting door de mijten.
Zijn er natuurlijke methoden om rode vogelmijt te bestrijden?
Ja, er zijn natuurlijke opties beschikbaar! Chrysantenextracten (pyrethrum) zijn een veelgebruikte natuurlijke insecticide.
Wat moet ik doen als ik een enkele kip met rode vogelmijt ontdek?
Daarnaast kunnen bepaalde stoffen zoals silica en diatomeeënaarde de mijten beschadigen, maar het is belangrijk om te weten dat deze methoden minder effectief kunnen zijn dan chemische middelen. Zelfs als je maar één kip met rode vogelmijt vindt, is het cruciaal om direct actie te ondernemen. Wacht niet tot het hele hok aangetast is, maar behandel de kip en de omgeving direct om de verspreiding van de mijten te voorkomen en de gezondheid van je kippen te beschermen.