Je kippen zijn eindelijk begonnen met leggen — jippie! Maar dan pak je dat eerste ei uit de legnest en… het is zo klein.
▶Inhoudsopgave
Een beetje teleurstellend, toch? Geen paniek. Kleine eieren aan het begin van de legperiode zijn bijna altijd helemaal normaal. Maar soms kan het wél een signaal zijn dat er iets aan de hand is. In dit artikel lees je precies wanneer je gerust kunt zijn, en wanneer het verstandig is om wat beter te letten.
Waarom leggen jonge kippen kleine eieren?
Stel je voor: je lichaam moet ineens een compleet nieuw systeem opstarten.
Dat geldt ook voor een jong kip. Als een kip voor het eerst begint met leggen — meestal tussen de 18 en 24 weken oud — is haar legkanaal nog niet volledig ontwikkeld. De eerste eieren zijn daarom vaak klein, soms zonder dooier, of met een beetje raar schaal.
Dat noemen we ook wel ‘popeieren’. Dit is geen teken van een probleem.
Hoe klein is ‘te klein’?
Het is gewoon het lichaam dat aan het oefenen is. Binnen een paar weken groeit het ei meestal naar een normaal formaat.
De meeste kippen leggen na 4 tot 6 weken eieren die qua gewicht en grootte overeenkomen met wat je mag verwachten van het ras. Een normaal ei van een standaardlegkip weegt tussen de 55 en 65 gram. De eerste eieren kunnen makkelijk rond de 30 tot 40 gram wegen. Dat is klein, maar niet ongezond.
Als het ei een goede schaal heeft, een mooie dooier bevat en de kip er gezond uitziet, dan is er geen reden tot zorg. Pas eerder op als de kippen na meer dan 6 tot 8 weken nog steeds alleen maar hele kleine eieren leggen.
Of als de eieren geen schaal hebben, vloeibaar zijn, of eruitzien als ‘zachte ballen’. Dan kan er iets anders aan de hand zijn.
Wanneer is het wél een signaal om op te letten?
Kleine eieren alleen zijn meestal geen probleem. Maar in combinatie met andere symptomen, kan het wijzen op een onderliggende oorzaak. Let op deze signalen:
- De kip eet minder of drinkt veel meer dan normaal
- Ze ziet er lusteloos uit, met opgepluimde veren
- De eieren worden na weken nog steeds klein of vreemd gevormd
- Er zit bloed op de schaal of in de uitwerpselen
In dat geval kan het gaan om een infectie (zoals IB of EDS), een tekort aan calcium of vitamine D, of zelfs parasieten.
Voeding: de basis voor sterke eieren
Vooral in de eerste weken van de leg is een kip extra gevoelig. Een goede voeding is dan ook cruciaal.
Vanaf het moment dat een kip begint met leggen, heeft ze meer calcium nodig. Een standaard legmeel bevat vaak niet genoeg. Geef daarom altijd legmeel met extra calcium, of bied schelpenmelk als aanvulling.
Merken als Versele-Laga, Koudijs of De Heus hebben speciaal legmeel dat precies goed is voor jonge leggers.
Ook grit is belangrijk. Zonder grit kan de kip het calcium niet goed opnemen. En vergeet niet: water! Een kip die niet genoeg drinkt, legt minder én kleinere eieren.
Wat als het ei geen dooier heeft?
Vind je een ei zonder dooier of met dubbele dooier? Dat klinkt raar, maar komt vaker voor bij de eerste eieren.
Dit heet een ‘windei’ of ‘popei’. Het is een klein ei zonder dooier, vaak niet groter dan een walnoot. Dit gebeurt wannei het legproces nog niet volmatig loopt. De eileider heeft gewoon een ‘foutje’ gemaakt.
Zolang het incidenteel is, is er niets aan de hand. Maar als je kippen vaker windeien leggen, kan het wijsen op stress, een verstoring in de lichtcyclus, of een hormonale onevenwichtigheid.
Hanenscheet: wat heeft dat met eieren te maken?
Houd dan vooral ook rekening met de lichtomstandigheden: kippen hebben minimaal 14 uur licht per dag nodig om goed te leggen.
Je vraagt je misschien af: wat heeft hanenscheet met dit onderwerp te maken? Niks, eigenlijk. Maar het is een term die soms opduikt in discussies over kippen en eieren. Hanenscheet is een informele benaming voor een klein, misvormd ei — vaak zonder dooier — dat soms wordt gelegd door jonge of gestreste kippen. Het is dus eigenlijk hetzelfde als een windei, maar dan met een grappige naam.
Conclusie: rustig aan, maar blijf alert
Kleine eieren aan het begin van de leg? Geen zorgen. Het is een normaal onderdeel van het legproces.
Geef je kippen de juiste voeding, voldoende licht, en een rustige omgeving. Dan groeien die eieren vanzelf.
Maar als er andere symptomen bijkomen — of als de eieren na twee maanden nog steeds mini zijn — dan is het tijd om dieper te kijken. Neem contact op met een dierenarts of ervaren kippenhouder. Want hoe vroeger je problemen spot, hoe beter het uitvalt voor jou én je kippen. En onthoud: elke kip is anders.
Sommige beginnen met grote eieren, andere met kleine. Zolang de kip gezond is, mag je gewoon genieten van die eerste eieren — hoe klein ook.
Veelgestelde vragen
Waarom leggen jonge kippen soms kleine eieren?
Jonge kippen leggen vaak kleine eieren aan het begin van hun legperiode, meestal tussen de 18 en 24 weken oud.
Hoe groot zijn ‘normale’ eieren van een legkip?
Dit komt omdat hun legkanaal nog niet volledig ontwikkeld is. Deze ‘popeieren’ zijn meestal normaal en verdwijnen binnen enkele weken wanneer het ei groter wordt. Een normaal ei van een standaardlegkip weegt doorgaans tussen de 55 en 65 gram.
Wanneer is het belangrijk om op kleine eieren te letten?
De eerste eieren van een jonge kip kunnen kleiner zijn, rond de 30 tot 40 gram. Het is dus niet ongezond, maar een teken dat het lichaam nog aan het wennen is aan het leggen.
Wat zijn de symptomen die kunnen wijzen op een probleem bij kleine eieren?
Hoewel kleine eieren meestal geen probleem zijn, is het wel belangrijk om op andere signalen te letten.
Hoe kan ik de voedingsbehoefte van mijn kip tijdens het leggen bevorderen?
Als de kippen na meer dan 6 tot 8 weken nog steeds alleen maar kleine eieren leggen, of als de eieren geen schaal hebben, vloeibaar zijn of eruitzien als ‘zachte ballen’, kan er een onderliggend probleem zijn. Let op signalen zoals een kip die minder eet of drinkt, lusteloos is met opgepluimde veren, en die na weken nog steeds kleine of vreemd gevormde eieren legt. Ook bloed op de schaal of in de uitwerpselen kan een indicatie zijn van een infectie of tekort aan voedingsstoffen. Om de eiproductie te ondersteunen, is het belangrijk dat je kippen extra calcium krijgen.
Geef daarom legmeel met extra calcium, of overweeg schelpenmelk als aanvulling. Zonder grit kan de kip het calcium niet goed opnemen, dus zorg ook voor grit.