Regels en vergunningen boerderij

Kippen houden en de gemeente: hoe vraag je ontheffing aan?

Hendrik Vermeer Hendrik Vermeer
· · 7 min leestijd

Je wilt kippen houden. Of misschien een paar schapen, een geit, of zelfs een paard op je stukje grond.

Inhoudsopgave
  1. Waarom heb je een ontheffing nodig?
  2. Wanneer heb je géén ontheffing nodig?
  3. Wat beoordeelt de gemeente?
  4. Hoe vraag je de ontheffing aan?
  5. Wat kost een ontheffing?
  6. Welke documenten heb je nodig?
  7. Wat als je aanvraag wordt afgewezen?
  8. Handige tips om te beginnen
  9. Veelgestelde vragen

Klinkt als een droom, totdat je erachter komt dat je daar een ontheffing voor nodig hebt. Geen paniek.

Het is minder ingewikkeld dan het klinkt — als je weet waar je aan toe bent. In deze gids lees je precies hoe het werkt, wat je moet regelen, en hoeveel het kost. We houden het praktisch, helder en vooral: begrijpelijk.

Waarom heb je een ontheffing nodig?

Niet elk dier mag je zomaar houden. De Nederlandse overheid heeft een zogenaamde huis- en hobbydierenlijst.

Staat je dier daarop? Dan hoef je niets aan te vragen. Maar kippen, schapen, geiten en paarden staan niet op die lijst.

Die vallen onder landbouwhuisdieren — en daarvoor heb je een ontheffing nodig. Sinds 1 juli 2024 vraag je die ontheffing aan bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), niet meer bij je gemeente.

Dat geldt voor heel Nederland, dus ook als je in Woensdrecht woont.

De gemeente speelt nog wel een rol bij de beoordeling, maar de aanvraag zelf loopt via RVO.

Wanneer heb je géén ontheffing nodig?

Goed nieuws: soms hoef je helemaal niets aan te vragen. Bijvoorbeeld als je al een omgevingsvergunning hebt of een maatwerkvoorschrift van de gemeente.

Of als je werkt met beschermde soorten of invasieve uitheemse dieren — daar gelden andere regels. Maar voor gewone kippen, schapen of geiten? Dan is een ontheffing voor kippen aanvragen verplicht.

Wat beoordeelt de gemeente?

Je krijgt niet zomaar een ontheffing. De gemeente kijkt kritisch naar je situatie. Ze willen weten:

  • Is je huisvesting geschikt? Genoeg ruimte, droog, veilig en schoon?
  • Zorg je goed voor de dieren? Voeding, gezondheid, beweging — alles meetelt.
  • Zijn er overlastrisico’s voor buren? Denk aan geluid, geur of ongedierte.
  • Heb je voldoende kennis en ervaring om de dieren te verzorgen?

Kortom: je moet aantonen dat je het dier goed kunt houden — en dat je buren er niet onder lijden.

Hoe vraag je de ontheffing aan?

Alles gebeurt via Mijn RVO. Als particulier log je in met DigiD.

Als bedrijf of organisatie heb je eHerkenning niveau 2+ nodig, met machtiging voor RVO-diensten op eH2+-niveau. Je vult het formulier in, voegt je bijlagen op, en betaalt de vergoeding. De beoordeling duurt meestal 8 weken.

Is je dossier niet compleet? Dan duurt het langer.

Je krijgt altijd een schriftelijke beslissing.

Wat kost een ontheffing?

De vergoeding is €100 per diersoort waarvoor je aanvraagt. Dus als je zowel kippen als schapen wilt houden, betaal je €200. Als opvangcentrum betaal je €100 per aanvraag, ongeacht het aantal dieren.

Je kunt betalen via iDEAL (snelste verwerking) of per factuur. Hoe sneller je betaalt, hoe sneller je aanvraag in behandeling komt.

Welke documenten heb je nodig?

Als particulier

  • Een duidelijke toelichting: waarom wil je deze dieren houden?
  • Een beschrijving van je huisvesting, inclusief foto’s en een plattegrond.
  • Info over voeding, verzorging en diergeneeskundige zorg.
  • Je moet aantonen dat je voldoet aan de welzijnseisen voor dieren (te vinden op de RVO-website).

Als opvangcentrum of organisatie

  • Een uittreksel van de Kamer van Koophandel (KvK).
  • Statuten van je stichting of vereniging.
  • Bewijs van vakbekwaamheid van je dierverzorgers.
  • Een register van alle opgevangen dieren (verplicht volgens de Wet dieren, artikel 4.9).
  • Een gedetailleerd plan voor huisvesting en verzorging.

Wat als je aanvraag wordt afgewezen?

Je hebt altijd het recht om in beroep te gaan binnen 6 weken na de beslissing. De gemeente behandelt je beroep volgens een vaste procedure. Zorg dat je goed begrijpt waarom je aanvraag is afgewezen — en pas je dossier aan als dat nodig is.

Handige tips om te beginnen

Voordat je aanvraagt, neem contact op met je gemeente. In Woensdrecht kun je terecht bij de afdeling Milieu of Omgeving. Ze kunnen je vertellen of er extra lokale regels gelden — bijvoorbeeld over afstand tot woningen of maximaal aantal dieren.

En denk aan dit: hoe beter je voorbereid bent, hoe groter de kans dat je ontheffing wordt verleend.

Foto’s van je kippenhok, een helder plan, en bewijs van kennis maken echt verschil. Kippen houden is fantastisch — maar het vraagt wel wat regelwerk.

Met de juiste voorbereiding zit je snel op weg naar een kippenhok vol gelukkige kippen. En ja, dan mag je eindelijk eieren oogsten met een gerust hart.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kippen mag een particulier in een woonwijk houden?

Het aantal kippen dat je mag houden, hangt af van de locatie en de VLAREM-regels. In een woongebied zonder landelijk karakter mag je over het algemeen niet meer dan 50 kippen houden zonder een milieuvergunning.

Hoe kan ik een ontheffing aanvragen voor het houden van dieren?

Controleer altijd de lokale regels voor de meest accurate informatie. Je kunt een ontheffing aanvragen via het online platform Mijn RVO. Je logt in met je DigiD en vult het aanvraagformulier in.

Wat zijn de belangrijkste criteria bij de beoordeling van een ontheffingsaanvraag?

Vergeet niet om alle benodigde documenten en vergoedingen mee te sturen. Let op: bedrijven en organisaties hebben eHerkenning niveau 2+ nodig.

Kunnen mijn buren klagen over het houden van kippen?

De gemeente beoordeelt je aanvraag op basis van verschillende factoren, waaronder de geschiktheid van je huisvesting (ruimte, droogheid, veiligheid en schoonheid), de kwaliteit van de zorg die je verleent aan de dieren, en het risico op overlast voor je buren. Je moet aantonen dat je de dieren goed kunt houden en dat er geen negatieve impact zal zijn op de omgeving. Ja, buren kunnen zeker klagen over het houden van kippen, vooral als er sprake is van overlast zoals geluid (kraaien van hanen), geur of ongedierte. De gemeente zal deze klachten serieus nemen bij de beoordeling van je ontheffingsaanvraag.

Wat kost een ontheffing voor het houden van dieren?

Het is belangrijk om proactief te zijn en eventuele zorgen van je buren te bespreken. De vergoeding voor een ontheffing varieert per diersoort.

Voor het houden van kippen, schapen of geiten betaal je €100 per diersoort. Als je een opvangcentrum runt, is de vergoeding €100 per aanvraag.


Hendrik Vermeer
Hendrik Vermeer
Agrarisch expert en ervaren boer

Hendrik deelt graag zijn kennis over het leven op de boerderij.

Meer over Regels en vergunningen boerderij

Bekijk alle 39 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Mag je kippen houden in de bebouwde kom in Nederland?
Lees verder →