Hoeveel kippen kun je het beste beginnen met houden?

Je wilt kippen. Misschien al lang misschien net.

Je ziet het overal: mensen met een kippenhok in de tuin, verse eieren op Instagram, dat rustige gekakel op een zaterdagochtend. En jij denkt: dat wil ik ook. Maar dan komt de vraag: hoeveel kippen moet ik nou eigenlijk nemen als je begint?

Want je wilt niet te weinig, maar zeker niet te veel. Je wilt het goed doen.

En dat begint precies hier.

Begin niet met één kip. Echt niet.

Laten we even harde waarheid spreken: één kip alleen houden is geen goed idee. Kippen zijn groepsdieren. Eén kip alleen is een ongelukkige kip.

Ze wordt gestressd, ze kraait de hele dag, en ze eet soms zelfs haar eigen eieren op uit verveling. Dat is niet wat je wilt. Het absolute minimum is twee kippen.

Dan hebben ze elkaar, kunnen ze scharrelen, en vormen ze een klein groepje. Maar eerlijk gezegd?

Twee is nog net aan de lage kant. Als er eén ziek wordt of er iets mee gebeurt, zit je weer met één eenzame kip. En dan ben je precies terug bij het begin.

De sweet spot: 3 tot 4 kippen

Als je begint met kippenhouden, is drie of vier kippen het beste aantal. En daar zijn een paar goede redenen voor.

Ten eerste: met drie of vier kippen heb je een stabiele rangorde. Kippen hebben een pikorde, ja, dat is echt zo. Met drie of vier dieren vinden ze snel hun plek.

Er is een baaskip, een tweede, en een derde. Alles loepjes. Met meer kippen kan dat chaotischer worden, en als beginner wil je dat gewoon niet.

Ten tweede: je krijgt genoeg eieren. Een goede legkip legt gemiddeld tussen de 200 en 300 eieren per jaar. Sommige rassen, zoals de ISA Brown, kunnen zelfs rond de 330 eieren per jaar halen. Maar dat zijn piekcijfers.

Reken liever op 250 per kip per jaar. Met drie kippen heb je dan zo'n 750 eieren per jaar.

Dat is ruim anderhalve eier per dag. Genoeg voor ontbijt, een cake, en nog wat om weg te geven aan de buren. Ten derde: drie of vier kippen zijn nog goed te beheren.

Je hebt niet te veel werk, niet te veel kosten, en je leert stap voor stap hoe het werkt.

Want laten we eerlijk zijn: kippen houden lijkt simpel, maar er is best veel bij kijken.

En als je echt veel eieren wilt?

Heb je een groot gezin, of wil je eieren verkopen aan vrienden en familie? Dan kun je overwegen om met vijf of zes kippen te beginnen.

Dat levert je gemiddeld zo'n 20 tot 24 eieren per week op.

Genoeg voor dagelijks gebruik, bakexperimenten, en een flinke voorraad in de vriezer. Maar pas op: meer kippen betekent meer werk, meer ruimte nodig, en meer kosten. Voer, hokonderhoud, mogelijke dierenartsrekening, het loopt allemaal op.

Begin daarom niet met zes als je nog nooit kippen hebt gehad. Begin klein, leer het vak, en breid later uit als je zeker weet dat het iets voor je is.

Krielkippen: kleiner, rustiger, minder eieren

Heb je een kleine tuin of wil je gewoon iets rustigers? Krielkippen zijn een fantastisch alternatief.

Ze zijn kleiner, stiller, en hebben minder ruimte nodig. Maar er is een addertje onder het gras: ze leggen minder eieren.

Reken op 2 tot 4 eieren per week per kip. Dat is duidelijk minder dan een groot legkipras. Maar wat ze minder geven in eieren, compenseren ze in karakter.

Krielkippen zijn vaak vriendelijker, makkelijker te hanteren, en perfect voor gezinnen met kinderen. Rassen zoals de Sabelpoot of de Japanse Bantam zijn erg populair bij beginners.

Je hebt geen haan nodig. Tenzij je wilt fokken.

Een veelgestelde vraag: heb ik een haan nodig? Het antwoord is nee.

Kippen leggen eieren zonder haan. Gewoon zo. Een haan is alleen nodig als je bewust kuikens wilt fokken. Zonder haan worden de eieren gewoon onbevrucht, en die eet je dus gewoon op.

En laten we het even hebben over waarom je waarschijnlijk géén haan wilt. Hanen kraaien.

Niet alleen bij zonsopgang, maar de hele dag door. Ze kunnen agressief worden, vooral tegen kinderen. En ze ruiken. Niet heus lekker. Dus tenzij je een specifieke reden hebt, begin gewoon met leghennen. Je buren zullen je dankbaar zijn.

Welke rassen zijn het best voor beginners?

Niet elke kip is even geschikt als je net begint. Sommige rassen zijn nerveus, anders zijn agressief, en weer andere hebben speciale verzorging nodig.

Sussex

Hier zijn een paar rassen die echt geschikt zijn voor beginners. De Sussex is een allrounder.

ISA Brown

Vriendelijk, rustig, goed aanleg, en niet te groot. Perfect voor een eerste kippenhok. Ze zijn ook best goed bestand tegen koud weer, wat in Nederland natuurlijk handig is. Wil je weten welk kippenras het beste is voor beginners?

Wil je vooral veel eieren? Dan is de ISA Brown jouw kip.

Leghorn

Ze is een legmachine. Gemiddeld 300 tot 330 eieren per jaar. Ze is wat kleiner dan sommige andere rassen, maar wat ze in grootte verliezen, halen ze ruimschoots in eieren in.

De Leghorn is een klassieker. Snel, alert, en een uitstekende legkip.

Brahma

Ze is wel iets nerveuzer dan de Sussex, dus als je veel met kinderen werkt, is de Sussex kip als makkelijk ras een veiligere keuze.

De Brahma is een reus. Een grote, rustige en pluizige kip die indruk maakt. Maar niet laten misleiden: ze is ontzettend vriendelijk en geschikt voor kinderen. Ze legt redelijk veel eieren, maar is vooral populair vanwege haar uiterlijk en karakter.

Wat heb je allemaal nodig?

Voordat je kippen koopt, zorg je dat je huis op orde is. Letterlijk. Dit is wat je minimaal nodig hebt.

Het kippenhok

Een goed hok is waterdicht, goed geventileerd, en veilig tegen roofdieren. Denk aan vossen, bunzings, en soms zelfs ratten.

Minimaal heb je 0,3 vierkante meter per kip binnenruimte nodig. Maar meer is altijd beter. Een hok van 1 bij 1 meter is voldoende voor 3 tot 4 kippen.

Wil je er 6 tot 8 houden? Dan heb je minimaal 1,5 bij 2 meter nodig.

De ren

Let op ventilatie. Een slecht geventileerd hok leidt tot schimmel, luchtwegproblemen, en ongelukkige kippen. Zorg voor ventilatieopeningen aan de bovenkant van het hok, waar vocht kan ontsnappen maar kippen niet in de tocht staan. Kippen willen scharrelen. Dat is hun ding.

Minimaal 1 tot 2 vierkante meter per kip aan renruimte is de norm.

Een ren van 2 bij 3 meter is voldoende voor 3 tot 4 kippen. Voor 6 tot 8 kippen heb je minimaal 3 bij 4 meter nodig. En ja, die ren moet veilig zijn.

Een hek van minimaal 1,5 meter hoog, en het liefst met een overkapping of net bovenop. Vossen klimmen, en sommige kippen kunnen verrassend hoog vliegen.

Voer en water

Een stukje gaas ondergrond voorkomt dat vossen eronderheen graven. Kippen hebben dagelijks vers water nodig. Een goede waterbak van kunststof is het makst te reinigen.

Gebruik geen metalen bakken in de winter, die bevriezen snel. Voor voer kies je een legkorrel of legmash voor leghennen.

Dat bevat de juiste balans van eiwitten, calcium, en mineralen. Jonge kippen onder de 18 weken krijgen opfokvoer, dat is rijker in eiwitten. Kuikens krijgen startervoer.

Het verschil is belangrijk, dus lees goed het etiket. En ja, je kunt kippen af en toe wat extra's geven. Wortels, appel, broccoli, een handvol maïs.

Maar blijf bij het basisvoer als hoofdvoer. Te veel lekkernijen leidt tot dikke, minder productieve kippen.

Zorg voor een schoon, donker, en rustig eileggedak. Kippen leggen het liefst op een plek waar ze zich veilig voelen. Een stukje houtzaagsel of stro in de legbak werkt goed. Reken op één legbak per 3 tot 4 kippen.

Eilegplaatsen

Ze delen het vaak, maar soms wil een kip wachten tot de ander klaar is.

Dan is een extra bak handig.

Hoeveel ruimte heb je echt nodig?

Dit is waar beginners vaak de fout in gaan. Ze denken: mijn tuin is groot genoeg.

Maar is dat echt zo? Kippen hebben behoorlijk wat ruimte nodig om gezond en gelukkig te blijven.

Als vuistregel: hoe meer ruimte, hoe beter. Maar als je het praktisch wilt hebben: En als je kippen de hele tuin los mag lopen? Dan kun je vaak 1 tot 2 extra kippen houden zonder extra ren aan te leggen. Maar let op je tuin: kippen zijn verwoestend.

• 3 tot 4 kippen: een hok van 1 m² en een ren van 6 m² is prima.
• 5 tot 6 kippen: een hok van 2 m² en een ren van 12 m² is aan te raden.
• 7 tot 8 kippen: een hok van 3 m² en een ren van 16 m² is het minimum.

Ze graven, pikken, en schrapen alles kapot wat jij mooi had geplant.

Bloementuin en kippen gaan niet samen, tenzij je bereid bent om alles dubbel omheinen.

Wat kost het allemaal?

Laten we het hebben over geld. Want kippen houden is niet gratis, ook al lijkt het zo.

De kippen zelf: krielkippen kosten tussen de 10 en 20 euro per stuk. Grote rassen tussen de 20 en 40 euro. Kuikens zijn goedkoper, maar dan moet je ze zelf opfokken, en dat kost tijd en energie.

Een goed kippenhok kost tussen de 200 en 600 euro, afhankelijk van grootte en materiaal.

Je kunt er ook zelf een bouwen, maar zorg dat het stevig is. Een ren met gaas en overkapping kost nog eens 100 tot 300 euro. Voer kost zo'n 15 tot 25 euro per maand, afhankelijk van het aantal kippen.

En dan heb je nog accessoires: voerbakken, waterbakken, bodembedekking, eventueel een warmtelamp voor de winter. Al met al: reken op een investering van 400 tot 1000 euro om goed op te starten.

En daarna maandelijkse kosten van zo'n 20 tot 30 euro. Niet enorm, maar het loopt wel op als je niet oplet.

Waar koop je kippen?

Kippen kun je kopen bij kwekerijen, via Marktplaats, bij dierenwinkels, of via gespecialiseerde online aanbieders. Let goed op de bron.

Een gerenommeerde kwekerij geeft je gezonde, goed gevaccineerde kippen. Bij een onbekende verkoper via internet loop je meer risico. Goede plekken om te kijken zijn bijvoorbeeld kippenkwekerijen in jouw regio, of platforms zoals Marktplaats waar je de kippen persoonlijk kunt bekijken.

Neem iemand mee die ervaring heeft als je voor het eerst kippen koopt.

Een gezonde kip is helderoog, scharp, heeft een schone vent, en een zachte kam. Als een kip lui staat, snotterig is, of een kale plek heeft, loop dan weg.

Kippen in de winter: wat moet je weten?

Nederlandse winters zijn nat, koud, en lang. En kippen? Die houden van droog en warm. Ze zijn geen poolbeer.

Dus ja, je moet wat extra's regelen. Zorg voor een droog hok.

Vocht is de vijand. Ventilatie is cruciaal, maar tocht is een no-go. Een combinatie van goede ventilatie aan de bovenkant en een winddichte constructie aan de zijkanten is ideaal.

Je hoeft kippen niet te verwarmen met een lamp. De meeste rassen zijn best bestand tegen kou. Maar als het echt vriest, kun je een