Je wilt legnesten bouwen voor je kippen, maar je hebt geen idee waar je moet beginnen. Hoe groot moeten ze zijn?
▶Inhoudsopgave
Hoeveel heb je nodig? En hangen ze op de juiste hoogte? Geen zorgen, ik leg het je uit. Stap voor stap, zodat je kippen straks lekker gaan leggen in hun eigen nestje.
Waarom legnesten belangrijk zijn
Kippen hebben een natuurlijke drang om op een veilige, donkere plek te leggen.
Zonder goede nesten leggen ze hun eieren overal: op de grond, in het stro, tussen de struiken. Dat betekent vies eieren, gebroken eieren en kippen die broeden waar je het niet wilt. Een goed legnest voorkomt dat probleem. Het geeft je kippen een vaste plek waar ze zich veilig voelen, en het maakt het voor jou makkelijker om eieren te verzamelen.
Hoeveel legnesten heb je nodig?
De gouden regel is simpel: reken op één nest voor elke 4 tot 6 hennen.
Dus als je 12 kippen hebt, heb je 2 tot 3 nesten nodig. Waar niet 4? Dan loop je het risico dat één dominante hen het nest opeist en de anderen geen kans krijgen. Of erger: de overige kippen leggen hun eieren gewoon op de grond omdat ze geen plek vinden. Bij gemeenschappelijke nesten, dus grote bakken waar meerdere kippen tegelijk kunnen leggen, geldt een andere norm: 120 kippen per vierkante meter legnest.
Individueel of gemeenschappelijk?
Maar voor de gemiddelde hobbyhouder met een kleine kippenkudde zijn individueel nesten handiger en praktischer. Individueel nesten zijn kleine aparte boxen, ideaal voor kleine kuddes.
Ze zijn makkelijk te bouwen en te plaatsen. Gemeenschappelijke nesten werken goed voor grotere kuddes, maar kennen wel nadelen.
Dominante kippen kunnen het nest bezet houden, en de kans op vuile of gebroken eieren is groter omdat meerdere kippen in dezelfde ruimte lopen. Mijn advies? Bouw individueel nesten. Het kost wat meer werk, maar je kippen zullen je dankbaar zijn.
De juiste afmetingen van een legnest
Een goed legnest moet niet te groot zijn en niet te klein. De standaardafmetingen voor een individueel nest zijn:
- Breedte: circa 25 centimeter
- Diepte: circa 40 centimeter
- Hoogte: circa 30 tot 35 centimeter
Die afmetingen zijn gebaseerd op onderzoek van Wageningen Universiteit en voldoen aan de behoeften van een gemiddelde legkip. Het nest moet intimiteit uitstralen, niet te ruim zijn. Kippen leggen liever in een beschutte, afgezonderde plek.
De aanzetrand: vergeet die niet
Een te groot nest voelt niet veilig, en dan zoeken ze toch een andere plek.
Een detail dat veel mensen over het hoofd zien: de aanzetrand. Zet aan de voorkant van het nest een klein richeltje van circa 5 centimeter hoog. Zo rollen de eieren niet meteen naar buiten. Het klein beetje rand zorgt ervoor dat het ei netjes in het nest blijft liggen, op de zachte ondergrond.
Hoe hoog hang je een legnest?
Hier gaan de meningen soms uit elkaar, maar de meeste kippenexperts raden aan om legnesten op een hoogte van 50 tot 60 centimeter boven de grond te plaatsen. Net zoals bij de ideale hoogte voor zitstokken, is de juiste positionering essentieel voor het welzijn van je toom. Niet te hoog, niet te laag. Waarom?
Te hoog, en je kippen moeten echt hun best doen om er te komen. Te laag, en je kippen zien het nest als een gewone plek om in te scharrelen. Ze erop te leggen, erin te scharrelen, en je eieren worden vies of gebroken.
Op 50 tot 60 centimeter hoogte voelt het voor de kip als een beschikbare maar toch speciale plek.
Let ook op dat je een zitje of loopplank voor het nest plaatst. Kippen vliegen niet graag recht omhoog. Ze willen eerst omhoog wandelen of een klein sprongetje maken. Een zitje op 30 centimeter hoogte, vlak voor het nest, maakt het makkelijker om naar binnen te komen.
Waar plaats je de legnesten in het kippenhok?
Kies een rustig, donker hoekje van het kippenhok. Niet naast de deur waar je dagelijks doorheen loopt, en niet onder de zitstok waar 's nachts alle kippen bovenop zitten.
Ja, je leest het goed: kippen poepen 's nachts. En als je nesten onder de zitstok hangt, krijg je vile eieren. Plaats de nesten in een hoek die wat afgezonderd is, liefst met wat schaduwen.
Je kunt een gordijn van stof of een zelfgemaakt kraag voor het nest hangen.
Dat geeft extra privacy, en kippen leggen liever in het donker.
Welk materiaal gebruik je?
Je kunt legnesten bouwen van hout, maar ook van gerecyclede materialen. Veel kippenhouders gebruiken oude melkkratten, houten pallets of zelfs oude wasmachines (eitjes, niet wasmiddelbakken).
Het belangrijkste is dat het materiaal stevig is, geen scherpe randen heeft, en makkelijk schoon te maken is. Vloerbedekking in het nest is essentieel. Gebruik stro, houtsnippers of speciaal legnestmateriaal dat je bij Aveve of een andere dierenwinkel kunt kopen.
Vermijd kranten of karton, die vocht absorberen en vuil worden. Vervang de vloerbedekking regelmatig, zodat de eieren schoon blijven.
Koop je liever een kant-en-klaar nest?
Geen zin in bouwen? Er zijn genoeg kant-en-klaar legnesten verkrijgbaar.
Websites als Kippenboer en Kippenhokken bieden diverse opties aan, van eenvoudige houten nesten tot modellen met een afvoer voor eieren. Wil je liever zelf aan de slag? Lees dan mijn gids over een kippenhok zelf bouwen voor beginners. Kijk verder goed naar de afmetingen en vergelijk met de normen die ik hierboven noemde.
Veelgemaakte fouten bij legnesten
Ik zelf heb ze gemaakt, en gelukkig mag je daar van leren. Hier zijn de meest voorkomende fouten:
- Te weinig nesten: één nest voor vier kippen is absoluut minimum. Bij twijfel: er één extra bouwen.
- Verkeerde hoogte: nesten op grondniveau trekken ongedierte aan en maken eieren vies.
- Geen privacy: een open nest zonder gordijn of afscheiding wordt vaak gemeden.
- Slechte vloerbedekking: te weinig stro of vervuild materiaal zorgt voor vieze eieren.
Samengevat
Bouw legnesten van circa 25 bij 40 centimeter, plaats ze op 50 tot 60 centimeter hoogte, en reken op één nest per 4 tot 6 hennen. Kies een rustig hoekje in het geschikte kippenhok voor 4 kippen, zorg voor een aanzetrand en goede vloerbedekking, en je kippen zullen hun eieren op de plek leggen waar ze horen. Simpel, effectief, en je hebt eindelijk schoon te verzamelen.