Legkorrel, mengvoer of pellets: wat geef je je kippen?

Je kippen scharrelen vrolijk rond, leggen hun eitjes, en kijken je aan alsof alles goed gaat.

Maar weet je zeker dat ze écht alles binnenkrijgen wat ze nodeg hebben? Want hier schuilt een addertje onder het gras: niet elk voer is even compleet.

En een kip die selectief eet, krijgt dus niet per se alle voedingsstoffen binnen die ze nodig heeft. Tijd om eens goed te kijken naar wat er écht in die voerbak komt te liggen.

Wat heeft een kip eigenlijk nodig?

Een kip heeft maar liefst 36 essentiële voedingsstoffen nodig om gezond te blijven.

Denk aan eiwitten, vetten, koolhydraten, vitamines, mineralen en essentiële aminozuren. Mist één van die bouwstenen, en je merkt het al snel: minder eieren, een slechte vacht, een lagere weerstand, of zelfs gezondheidsproblemen bij kuikens. Kortom, voeding is geen luxe — het is de basis van alles. En dan hebben we het nog niet eens over water.

Dat is misschien wel de allerbelangrijkste voedingsstof van allemaal. Een kip drinkt gemiddeld twee keer zoveel water als ze eet — dus ongeveer 200 ml water per 100 gram voer per dag.

Ze geven de voorkeur aan water rond de 13°C. Te warm of te koud?

Dan drinken ze minder, en dat is slecht voor hun stofwisseling. Zorg dus altijd voor schoon, vers water. En maak die drinkbakken regelmatig schoon met azijn om biofilm te voorkomen. Ja, ook al k het water er schoon uit zien — bacteriën zitten vaak onzichtbaar op de wanden.

Legkorrel: de betrouwbare keuze

Legkorrel is samengeperst voer gemaakt van gemalen granen, eiwitten, vitaminen en mineralen. De korrels zijn relatief groot en stevig, waardoor kippen minder snel gaan „snoeien”.

Ze kunnen moeilijk alleen de lekkerste stukken opeten — ze moeten de hele korrel slikken.

Dat betekent: een veel completere voeding. Merken zoals Garvo bieden bijvoorbeeld de 731 volledige legkorrel aan, speciaal samengesteld voor leggende kippen. Het is een complete basisvoeding, dus of je nu kiest voor legkorrel, mengvoer of pellets: je hoeft er verder niets aan toe te voegen — behalve calcium, maar daar komen we zo op terug.

Legmeel: fijn, maar riskant

Legmeel is fijngemalen voer. Het ziet eruit als een soort poeder of grove meel, en kippen vinden het vaak lekker.

Maar hier zit het probleem: omdat het zo fijn is, kunnen kippen er gemakkelijk in „puzzelen”. Ze eten wat ze lekker vinden — vaak de zachte, zetmeelrijke delen — en laten de rest liggen. En juist die rest bevat vaak de belangrijkste vitaminen en mineralen.

Resultaat? Een onvolledige voeding, ook al ziet het voer er compleet uit op papier.

Garvo heeft wel een volledig legmeel (type 730), maar als je kippen selectief eten, is korrel toch de veiligere keuze.

Mengvoer: lekker, maar niet compleet

Mengvoer is een mix van verschillende granen, zaden en noten. Het ziet eruit als een soort ontbijtgranen voor kippen.

En ja, kippen vinden het heerlijk. Maar net als bij legmeel geldt: ze eten wat ze lekker vinden, en laten de rest liggen.

Vaak kiezen ze voor de zwaardere zaden of pitten, en negeren ze de kleinere, maar juist voedzame delen. Mengvoer is dus géén geschikte basisvoeding. Het mag als extraatje of beloning, maar nooit als hoofdmaaltijd.

Wil je het toch gebruiken? Zorg dan dat je het aanvult met een compleet legkorrel of extra vitaminen en mineralen.

Calcium: de verborgen held in elk ei

Eén ei per dag — dat kost je kip behoorlijk wat calcium.

Sterke eierschalen beginnen namelijk met voldoende calcium in de voeding. Zonder dat krijg je dunne, breekbare schalen, of zelfs eieren zonder schaal. En dat is natuurlijk niet wat je wilt. Traditioneel werd calcium toegevoegd via oesterschelpen.

Maar sinds 2025 geldt er strengere regelgeving voor biologisch kippenvoer: minimaal 95% van de ingrediënten moet biologisch zijn. Oesterschelpen voldoen daar niet altijd aan, dus fabrikanten zoeken nu naar alternatieven. Controleer daarom altijd of je voer voldoende calcium bevat — vooral als je biologisch houdt.

Praktische tips om het maximale uit je kippen te halen

• Gebruik legkorrel als basisvoering — het is het meest compleet en voorkomt selectief eten.
• Zorg dagelijks voor schoon, vers water — en houd de drinkbakken schoon met azijn.
• Controleer het calciumgehalte van je voer, vooral bij legkippen.
• Gebruik mengvoer alleen als extraatje, niet als hoofdvoer.
• Laat je kippen scharrelen — ze vinden vanzelf wat extra’s zoals wormen en insecten.
• Let op het seizoen: in de winter hebben kippen meer energie nodig, in de zomer meer water.

Kortom: kies bewust voor compleet voer, let op calcium, en zorg voor schoon water. Dan heb je al die mooie, sterke eieren — en gezonde, gelukkige kippen erbij. En dat is toch waar het om gaat?