Silo 4: Kippenrassen kiezen (25 articles)

Je wil kippen houden. Misschien voor de eieren, misschien voor het tuinkleurretje, of gewoon omdat je het idee fantastisch vindt om ’s ochtends met een theepotje naar buiten te lopen en twee warme eieren te rapen.

Maar dan komt de vraag: welk kippenras is nou eigenlijk het beste voor jou?

Want vertel eens — er bestaan meer dan 500 erkende kippenrassen op deze planeet. Vijfhonderd! Je kunt er niet zomaar één uitkiezen alsof je een kaas uit het schap pakt. Gelukkig helpen we je hierbij.

Hoeveel kippen heb je nodig?

Kippen zijn geen eendagsvliegen. Ze zijn echte sociale dieren en kunnen niet alleen. Neem er minimaal twee, liever drie of vier. Maar hoeveel precies?

Dat hangt af van hoeveel eieren je gezin eet. Eerst even een realiteitscheck: een gemiddelde kip legt niet elke dag een ei.

Een gewone legkip legt zo’n 200 eieren per jaar, een goede legkip er 300. Dat komt dus neer op ongeveer 3 à 4 eieren per week per kip.

Noteer eens een paar weken lang hoeveel eieren je koopt. Eet je gezin gemiddeld 12 eieren per week? Dan heb je minimaal 3 tot 4 kippen nodig.

Wil je ook eens een zak eieren weggeven aan buren of familie?

Neem dan nog één of twee extra. En dan hebben we het over ruimte. Voor 5 kippen heb je 15 à 20 vierkante meter scharrelruimte nodig. Kleinere rassen doen het met zo’n 1,5 vierkante meter per stuk. Meet dus even je tuin op voordat je je enthousiasme de vrije loop laat.

Welk kippenras past bij jouw situatie?

Voordat je op zoek gaat, stel jezelf vijf simpele vragen: Op basis van die criteria, hieronder een overzicht van vier rassen die perfect passen bij de beginnende kippenhouder in de tuin. Deze kip legt zo’n 300 bruine eieren per jaar — de beste op de lijst qua productie.

• Hoeveel ruimte heb je? Hoe kleiner je tuin, hoe kleiner het ras moet zijn.
• Wat is de hoofdfunctie? Eieren, vlees, of gewoon gezelschap?
• Wil je een kip die je aanspreekt en op schoot laat kruipen?
• Witte of bruine eieren? (Ja, dat is echt een ding waar mensen sterk over van mening zijn.)
• Vind je het belangrijk dat ze er bijzonder uitziet?

Ze is sterk, gezond, en echt niet moeilijk te houden. Perfect voor beginners. Je vindt startsets met kippen en benodigdheden bij bijvoorbeeld Flamingo Pet Products, gemiddeld tussen de 80 en 150 euro. Als je één ras moet kiezen en je weet nog niet zeker wat je wilt, neem deze.

Bruine of zwarte boerenlegkip: de allrounder

De zijdehoen legt iets minder eieren — zo’n 100 witte eieren per jaar — maar wat ze mist in productie, maakt ze goed in uitzicht.

Zijdehoen: de winterkoningin

Ze is een prachtig dier, met een pluimage die lijkt op zijde (vandaar de naam). Bovendien is ze klein en bestand tegen vrieskou. Ideaal voor kleine tuinen en koude winters.

Je vindt ze bij gespecialiseerde kwekers voor zo’n 15 à 30 euro per stuk. De Cochin legt zo’n 170 bruine eieren per jaar, maar haar echte kracht zit hem in haar karakter.

Cochin: de knuffelkip

Ze is handtam, rustig, en dolgeliefd bij gezinnen met kinderen. Ze is helemaal bevederd — inclusief de poten — en heeft maar weinig ruimte nodig.

Een vriendelijke, pluizige bal op twee pootjes. Prijzen liggen tussen de 20 en 40 euro. De Hollandse blauwe legt ongeveer 140 bruine eieren per jaar, maar is vooral waardevol vanwege haar vleesopbrengt. Het is een groot ras — meer dan 3 kilo — en goed bestand tegen lage temperaturen.

Hollandse blauwe: de imposante veteraan

Deze kip is vaak te koop bij gespecialiseerde pluimveehouders voor zo’n 30 à 60 euro. Ideaal als je ook een beetje kijkt naar vleesproductie naast eieren.

Moet ik ook een haan nemen?

Even een misverstand uit de wereld helpen: je kippen leggen óók eieren zonder haan.

Ze hebben er gewoon geen broeier voor nodig. Dus nee, geen haan = geen eieren is gewoon onzin.

• Meer rust en structuur in de groep. Minder kibbelen.
• Je wordt vroeg gewekt door muzikaal gekraai. (Vervanging voor een wekker, als je dat leuk vindt.)
• Je kunt eventueel kuikens krijgen — als je dat wil.

Toch kan een haan voordelen bieden: Elke haan kan 4 à 7 hennen bedienen, dus je hebt niet per hen een aparte haan nodig. Maar check wel even met je buren. Niet iedereen waardiert een muziekrecital om half vijf ’s ochtends.

Wanneer beginnen hennen met leggen?

Hennen beginnen meestal met eieren leggen rond hun 18e week, afhankelijk van het seizoen. In de zomer — met meer daglicht — leggen ze meer. In de winter kan het leggen zelfs even volledig stilvallen. Dat is normaal. Geen paniek.

Huisvesting: wat heb je minimaal nodig?

Twee dingen zijn essentieel: een degelijk kippenhok bouwen of kopen en scharrelruimte.

Het hok moet droog, warm, en veilig zijn. De scharrelruimte moet groot genoeg zijn om in te scharrelen, te graven, en je benen te strekken. Vergeet ook niet: een veilige broedplek, schone voer- en drinkbakken, en een goede bodembedekking — stro of houtsnippers zijn ideaal.

Onderhoud van het kippenhok: hoe vaak en waarop letten?

Maak het hok minstens één keer per week schoon en desinfecteer het.

Vervang versleten stro, controleer op lekkages, en let op isolatie. In de winter moet het hok warm blijft; in de zomer moet het goed ventileren. Een temperatuur van minimaal 10 graden Celsius is aangewezen in de koude maanden. Verwarmen? Dat is aan te raden, zonder verplicht te zijn.

Een elektrische verwarming kost zo’n 50 à 150 euro, een houtkachel 200 à 500 euro. Kies wat past bij jouw budget en tuinopstelling.

Wat mogen kippen eten?

Kippen houden van variëteit: gras, zaden, fruit, groenten, en natuurlijk kipkorrels. Wanneer je de juiste kippenrassen kiest, let dan ook op de hoeveelheid korrels — te veel is niet goed.

Voeg eventueel vitamines en mineralen toe, zorg voor vers voer, en houd het schoon. En nooit, óoit, chocolade of uien geven. Die zijn giftig voor kippen.

Waar koop je een gezonde kip?

Kippen koop je bij kwekers, dierenwinkels, of via adoptie bij boeren of dierenverenigingen.

Kies een betrouwbare verkoper en controleer of de dieren gezond zijn — felveren, heldere ogen, geen slijm of hoest. Jongere kippen kosten zo’n 10 à 20 euro, volwassen exemplaren 20 à 40 euro.

Wat als je kip ziek wordt?

Let op signalen: eetlustverlies, diarree, koorts, hoesten, of moeite met lopen. Raadpleeg bij twijfel een dierenarts of ervaren pluimveehouder. Isoleer de zieke kip eventueel van de groep, geef zacht voer en voldoende water, en houd de omgeving rustig en schoon.

En tot slot: enkele gouden tips

Kippen zijn geen decoratie. Ze zijn levende wezens met behoeften.

Informeer jezelf goed voordat je ze haalt. Zorg dat je tijd, geld, en ruimte hebt. Leer hun gedrag kennen.

En bescherm ze tegen roofdieren — katten, honden, en roofvogels vormen een reëel gevaar.

Een goede omheining is geen luxe, maar noodzaak. Maar goed — als je één ding moet onthouden: kippen zijn gewoon ongelooflijk leuk. Ze geven verse eieren, houden je tuin schoen, en brengen een beetje plattelandse rust in je achtertuin. Richt een fijn leefgebied in, zorg goed voor ze, en ze zullen je jarenlang verblijven.