Je kippen kennen dat geluid: zodra je de stal opent, komen ze aanrennen met hun koppie heen en weer. Maar wat stop je nou eigenlijk in die voerbak? Want laten we eerlijk zijn, kippen lijken op ons: ze eten het liefst wat lekker is, niet per se wat gezond is.
▶Inhoudsopgave
Daarom is het aan jou om te zorgen dat ze wél alle voedingsstoffen binnenkrijgen die ze nodig hebben.
En gelukkig hoeft dat niet ingewikkeld te zijn.
36 voedingsstoffen — en elk ertelt
Kippen hebben precies 36 verschillende voedingsstoffen nodig om gezond te blijken. Dat klinkt als veel, maar het gaat om een combinatie van eiwitten, vetten, koolhydraten, vitamines, mineralen en essentiële aminozuren.
Mist één daarvan, en je merkt het al snel: minder eieren, een slechte vacht, slappe kippen of zelfs ziektes. Daarom is complete voeding het fundament. Complete korrels of kippenmeel bevatten alles in de juiste verhouding.
Elke hap is identiek samengesteld, dus je kip kan niet kiezen wat lekker is en de rest laten staan.
Dat is precies het punt.
Complete korrels, kippenmeel of gemengd voer?
Er zijn drie hoofdsoorten voer, en ze zijn niet allemaal even geschikt als basisvoeding. Complete korrels zijn verreweg het meest gebruikte kippenvoer.
Complete korrels — de betrouwbare keuze
Alle ingrediënten zijn fijn gemalen en samengeperst tot kleine korrels. Elke hap bevat dezelfde voedingswaarde. Merken als Aveve bieden hoogwaardige complete korrels met een uitgebalanceerde samenstelling.
Kippenmeel — vooral geschikt voor kleine ruimtes
Ideaal als dagelijks basisvoer. Kippenmeel bestaat uit losse, fijne deeltjes. Het voordeel?
Het duurt langer om op te eten. Dat is handig als je kippen in een kleine ruimte zitten, want het voorkomt verveling en daarmee elkaar pesten. Nadeel is dat meel sneller kan verstuiven en wat vies wordt. Gemengd voer is een mix van granen en andere ingrediënten.
Gemengd voer — niet als basisvoeding
Het klinkt gezond, maar er schuilt een addertje onder het gras. Kippen zijn uitgesproken slimmer dan je denkt: ze pikken er alleen de lekkere zaden uit en gooien de rest uit de bak. Resultaat?
Veel verspilling en een onevenwichtige voeding. Gebruik het dus als aanvulling, nooit als hoofdmaal.
Wat eten kippen het liefst? Hun favoriete lekkernijen
Naast hun dagelijkse basisvoer kunnen kippen heerlijk genieten van extra's. En ja, kippen hebben duidelijke voorkeuren. Hieronder de favorieten:
- Meelwormen: De ultieme traktatie. Rijk aan eiwitten, perfect tijdens stress, rui of herstel na ziekte.
- Nutri Worms: Een andere eiwitrijke optie die dolblij op is bij kippen.
- Insectenmix: Een gevarieerde mix van gedroogde insecten. Lekker én voedzaam.
- Watermeloen (zonder klokhuis): Verfrissend en hydraterend, vooral in de zomer een hit.
- Blauwe bessen: Vol antioxidanten, een echte superfood voor kippen.
- Bananen: Leveren kalium en andere mineralen. Een plakje is al voldoende.
- Papaja: Bevordert de spijsvertering en smaakt heerlijk zoet.
- Pompoenzaden (met klokhuis): Een gezonde snack én een natuurlijke bron van calcium.
- Appels (zonder klokhuis): Veilig, voedzaam en bijna elke kip houdt ervan.
- Aardbeien, frambozen en bramen: Rijke bron van vitamines, perfect als seizoenstraktatie.
- Gember: Helpt bij de spijsvertering. Een klein stukje is voldoende.
- Kiwifruit: Vitamine C bom, maar niet te veel geven.
- Mango's: Zoet en rijk aan vitamines. Een lekkernij in de zomer.
- Dattels: Natuurlijke suiker en mineralen. Knip ze in stukjes zodat kippen er niet aan blijven hangen.
- Groene asperges: Rijk aan vitamines en mineralen, zowel rauw als licht gekookt.
Geef lekkernijen altijd met mate. Ze mogen nooit meer dan 10% van de dagelijkse voeding uitmaken. De basis blijft — je raadt het al — complete korrels of kippenmeel.
Wat mogen kippen absoluut niet eten?
Sommige dingen die wél goed voor ons zijn, zijn voor kippen levensgevaarlijk. Check hier wat je wel en niet aan je kippen voert. Twijfel je over iets? Geef het dan niet. Beter een keer te voorzichtig dan één kip te verliezen.
- Avocado: Schil en klokhuis bevatten persine, een stof die kippen kan doden.
- Rauwe aardappelen: Bevatten solanine, een giftige stof. Gekookte aardappelen zijn daarentegen prima.
- Uien en knoflook: Bevatten thiosulfaat, wat kan leiden tot bloedarmoede (anemie).
- Chocolade: Bevat theobromine, giftig voor kippen.
- Zoute of bewerkte voedingsmiddelen: Te veel zout leidt tot zoutvergiftiging. Bewerkt voer is sowieso geen optie.
- Rauwe bonen: Bevatten lectines, giftige eiwitten. Kook ze altijd goed door.
Hoeveel voer heeft een kip per dag nodig?
Een volwassen kip eet gemiddeld tussen de 120 en 150 gram voer per dag.
Dat hangt af van het ras, de leeftijd, de grootse en hoeveel eieren ze leggen. Een zware legkip eet meer dan een lichte raseen. In de winter kost het kippen meer energie om warm te blijven. Verhoog dan de portie met ongeveer 36%. Kuikens hebben een apart kuikenvoer nodig, aangezien ze meer eiwitten nodig hebben voor hun groei.
Water: de onderschatte levensader
Water is misschien wel de belangrijkste voedingsstof — en tegelijk de meest verwaarloosde. Kippen drinken ongeveer twee keer zoveel als ze eten.
Ze doen dat in kleine slokken verspreid over de dag. Enkele cruciale punten over water:
- Vers water, elke dag. Geen uitzonderingen.
- Ideale temperatuur: rond de 13°C. Te warm water drinken kippen niet graag.
- Slecht smakend water leidt tot minder drinken, wat uitdroging en zelfs nierfalen kan veroorzaken.
Die glibberige laag in de waterbak: biofilm
Herken je dat? Een slijmerige, soms stinkende laag op de bodem van de waterbak. Dat is biofilm, een bacteriecolonie die zich snel vormt, vooral in warm weer.
Biofilm remt het drinkgedrag van je kippen en kan ziektes veroorzaken. Zo voorkom je het: Maak de waterbak wekelijks grondig schoon met onverdunde azijn en een schuursponsje. Spoel daarna goed af met schoon water.
Grit en oesterschalen: kleine dingen, groot effect
Verdun de azijn niet — dan verliest het zijn werking. Een simpele gewoote die een wereld van verschil maakt. Kippen hebben geen tanden. Ze slikken hun voer in één keer en vermalen het in hun spiermaag (de gizzard).
Daarvoor hebben ze grit nodig — kleine steentjes die het voedsel fijnmalen.
Oesterschalen zijn daarnaast een essentiële bron van calcium. Zonder voldoende calcium leggen kippen eieren met dunne, breekbare schalen — of helemaal geen eieren. Een pikmix van grit en oesterschalen is een handige oplossing om beide in één keer te voorzien.
De samenvatting in één zin
Geef je kippen complete korrels als basis, vul aan met gezonde lekkernijen, zorg voor schoon water en vergeet grit en calcium niet. Doe dat, en je kippen leven lang, gezond — en leggen ze eieren waar je trots op bent.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de favoriete lekkernijen van kippen?
Kippen hebben duidelijke voorkeuren en genieten van lekkernijen zoals meelwormen, nutri worms en insectenmixen.
Wat is het belangrijkste voedingsmiddel voor kippen?
Deze zijn rijk aan eiwitten en helpen hen tijdens stress, rui of herstel na ziekte. Daarnaast vinden ze watermeloen (zonder klokhuis) verfrissend en hydraterend. Hoewel kippen graag extra's eten, is complete voeding – zoals complete korrels of kippenmeel – het fundament voor een gezonde kip. Deze bevatten alle essentiële voedingsstoffen in de juiste verhouding, waardoor ze gezond blijven en goed eieren leggen.
Waarom is gemengd voer geen goede basisvoeding voor kippen?
Gemengd voer lijkt gezond, maar kippen hebben de neiging om alleen de lekkere zaden uit de bak te pikken, wat leidt tot verspilling en een onevenwichtige voeding. Daarom is het alleen geschikt als aanvulling, nooit als hoofdmaal.
Wat gebeurt er als kippen niet genoeg te pikken hebben?
Kippen zijn van nature nieuwsgierig en houden van het pikken en zoeken naar voedsel.
Wat mag ik absoluut niet aan mijn kippen geven?
Als ze weinig te bestrijden hebben, kunnen ze vervelings en elkaar pesten. Daarom is het belangrijk om ze voldoende uitdaging te bieden met verschillende soorten voer en lekkernijen. Het is belangrijk om kippen geen ongeschikte voeding te geven.
Vermijd bijvoorbeeld producten met additieven, te veel suiker of zout, en zeker geen chocolade, omdat dit giftig is. Focus op complete voeding en gezonde lekkernijen zoals de hierboven genoemde opties.